3. Usuwanie utlenionych żywic i złogów lakowych

Tradycyjne środki czyszczące na bazie wody i detergentów są całkowicie bezradne wobec skamieniałych żywic benzynowych. Złogi te mają naturę organiczną i wymagają zastosowania mocnych rozpuszczalników polarnych lub aromatycznych. Zastosowanie kwasu odrdzewiającego na powierzchnię pokrytą żywicą nie przyniesie skutku, ponieważ tłusta powłoka stanowi barierę nie do przejścia dla roztworów wodnych.

• Aceton techniczny: Jeden z najskuteczniejszych rozpuszczalników do zmiękczania stwardniałych powłok lakowych wewnątrz zbiornika.
• Ksylen lub toulen: Związki aromatyczne o znakomitej zdolności rozpuszczania starych asfaltów naftowych i osadów smołowych.
• Zmywacze do starych powłok lakierniczych: Żele na bazie rozpuszczalników organicznych, które wiążą się z osadem i pozwalają na jego wymycie strumieniem wody.

Preparat rozpuszczający należy wlać do baku w ilości kilku litrów, szczelnie zaślepić wszystkie otwory rewizyjne i kilkukrotnie obracać zbiornikiem w różnych osiach. Po odczekaniu kilku godzin rozpuszczony, smolisty szlam zlewamy do utylizacji, a wnętrze odtłuszczamy zmywaczem na bazie alkoholu.

4. Metody mechaniczne i chemiczne usuwania rdzy

Gdy ścianki zbiornika są już wolne od tłustych żywic, można przystąpić do likwidacji korozji. Jeżeli blacha jest gruba, a wewnątrz zalegają grube, odspojone płaty zgorzeliny, pomocne bywa wstępne czyszczenie mechaniczne. Do wnętrza wsypuje się porcję drobnego, ostrego żwiru bazaltowego lub garść mosiężnych nakrętek o zaokrąglonych krawędziach. Zbiornik owija się grubym kocem i mocuje pasami transportowymi do bębna wolnoobrotowej betoniarki na kilkadziesiąt minut.

Czyszczenie mechaniczne musi być jednak natychmiast uzupełnione trawieniem chemicznym, które wnika w mikro-wżery niedostępne dla ścierniwa. Najlepsze rezultaty daje roztwór kwasu fosforowego o stężeniu 15-25% lub kwas cytrynowy rozpuszczony w gorącej wodzie. Kwas fosforowy nie tylko trawi tlenki żelaza, ale przekształca ich resztki w nierozpuszczalny fosforan żelaza, tworząc mikroskopijną powłokę pasywną. Trawienie chemiczne roztworem kwasowym pozwala dotrzeć do labiryntów wewnętrznych grodzi antyprzelewowych, gdzie żadne narzędzie mechaniczne nie ma dostępu.

5. Neutralizacja kwasu i proces natychmiastowego suszenia

Wielu amatorów popełnia kardynalny błąd na etapie płukania po kwasie. Wypłukanie kwasu zwykłą wodą kranową i pozostawienie mokrego baku do powolnego wyschnięcia prowadzi do zjawiska natychmiastowej korozji nalotowej (tzw. flash rust). Już po kilkunastu minutach idealnie wytrawiona, srebrzysta stal pokrywa się nowym, jasnopomarańczowym nalotem rdzy.

Aby temu zapobiec, po wylaniu kwasu zbiornik należy przepłukać roztworem silnie zasadowym, przygotowanym z ciepłej wody i sody oczyszczonej (wodorowęglanu sodu), który natychmiast neutralizuje kwaśne środowisko. Po zlaniu roztworu neutralizującego bak płucze się małą ilością alkoholu izopropylowego (IPA), który wiąże resztki wody i ułatwia jej odparowanie. Następnie do wnętrza wprowadza się dyszę opalarki ustawionej na bezpieczną temperaturę około 60-70 stopni Celsjusza lub wąż dmuchawy, zapewniając gwałtowny nadmuch ciepłego powietrza aż do całkowitego wyschnięcia każdego zagięcia blachy.

6. Powłoki wewnętrzne – zabezpieczać czy pozostawić gołą stal?

Kwestia stosowania wewnętrznych farb i powłok uszczelniających na bazie żywic epoksydowych budzi spore kontrowersje w środowisku renowatorów. Z jednej strony dedykowana, dwuskładnikowa żywica tworzy wewnątrz zbiornika gładki, chemoodporny pancerz, który trwale izoluje metal od wilgoci i zakleja mikroskopijne nieszczelności w miejscach głębokiej korozji wżerowej.

Z drugiej strony, jakikolwiek błąd na etapie odtłuszczania podłoża zemści się po roku lub dwóch latach eksploatacji. Żywica, która straci przyczepność do stali pod wpływem współczesnych paliw, zaczyna odklejać się wielkimi płatami. Taka sytuacja oznacza konieczność mechanicznego rozcinania zbiornika, ponieważ usunięcie utwardzonego epoksydu chemią warsztatową graniczy z cudem. W przypadku zdrowych, grubych zbiorników bezpieczniejszą strategią jest pozostawienie czystej stali, zalanie baku do pełna świeżym paliwem z dodatkiem stabilizatora i unikanie długich postojów z pustym bakiem.